Cryptocurrency's zijn uitgegroeid van technologische experimenten in een niche tot een serieuze financiële assetklasse die beleggers, technologen en toezichthouders boeit. Maar met duizenden coins blijft ze waarderen een uitdaging.
Dit artikel duikt in hoe verschillende waarderingsmodellen op cryptocurrency's van toepassing zijn, hoe effectief ze zijn en welke praktijkvoorbeelden er zijn.
De uitdagingen bij het waarderen van cryptocurrency's
Anders dan traditionele assets als aandelen of vastgoed missen cryptocurrency's algemeen geaccepteerde waarderingsmaatstaven. Ze leveren geen kasstromen, dividend of huurinkomsten op.
Hun waarde hangt in plaats daarvan af van:
- Marktperceptie en adoptie: sommige cryptocurrency's kampen met weinig liquiditeit, waardoor grote bedragen lastig te kopen of verkopen zijn zonder de marktkoers te raken. Bovendien kunnen handelskosten hoog zijn, wat de waardering verder bemoeilijkt.
- Technologische innovatie: elke nieuwe cryptocurrency vraagt diepgaande technische kennis, wat een drempel is voor traditionele waarderingsmodellen en het lastig maakt consistente methoden vast te stellen.
- Schaarste en aanboddynamiek: cryptocurrency's verschillen kwalitatief en zijn niet onderling uitwisselbaar, wat het waarderen ingewikkeld maakt. Elke cryptocurrency kan andere onderliggende technologie, toepassingen en marktdynamiek hebben.
- Ontwikkelingen in de regelgeving: het veranderende regelgevingslandschap zorgt voor onzekerheid, omdat nieuwe wetten en regels de waarde van cryptocurrency's flink kunnen beïnvloeden.
Volatiliteit voegt nog een laag complexiteit toe. Bitcoin bewoog bijvoorbeeld van $68.000 eind 2021 naar onder de $20.000 in 2022 voordat hij weer opveerde.
Die uitdagingen laten zien hoe ingewikkeld cryptocurrency's accuraat waarderen is en onderstrepen de behoefte aan stevige kaders en methoden.
Waarderingsmodellen voor cryptocurrency's
1. Marktkapitalisatie
De market cap is een eenvoudige maatstaf: koers per coin × circulerend aanbod. Hij geeft een momentopname van de relatieve omvang en impact van een cryptocurrency. Bijvoorbeeld:
Bitcoin heeft met zijn begrensde aanbod van 21 miljoen de grootste market cap en geldt vaak als "digitaal goud".
Ethereum volgt op de voet, gedreven door zijn nut voor smart contracts en decentralized apps (dApps).
Beperkingen: de market cap weegt liquiditeit, adoptiegraad of nut niet mee. Een hoge market cap staat niet gelijk aan houdbare waarde.
2. De Network Value to Transactions-ratio (NVT)
De NVT, ook wel de "koers-winstverhouding van crypto" genoemd, zet de market cap af tegen het transactievolume. Een lagere NVT wijst op veel netwerkactiviteit ten opzichte van de waardering, en dus op nut.
Bitcoin: laat consequent een evenwichtige NVT-ratio zien, wat zijn dubbele functie als waardeopslag en betaalmiddel onderstreept.
Ethereum: het hogere transactievolume door DeFi en NFT-toepassingen houdt zijn NVT vaak aantrekkelijk.
Beperkingen: dit model worstelt met speculatieve assets waar handelsvolume de echte transacties overstemt.
3. Het stock-to-flowmodel
Deze aanpak beoordeelt schaarste door de verhouding tussen het huidige aanbod (stock) en het tempo van nieuwe productie (flow) te analyseren. De halveringscycli van Bitcoin vallen samen met koersstijgingen, wat het verhaal van "digitaal goud" ondersteunt.
Voorbeeld: in 2024 nadert het inflatiepercentage van het bitcoinaanbod nul door het vaste uitgifteschema, wat de perceptie als waardeopslag versterkt.
Kritiek: het model gaat uit van constante vraag en negeert factoren als regelgevingsrisico's of technologische concurrentie.
Bron: Bitbo
4. Aanpassingen op basis van discounted cash flow (DCF)
Cryptocurrency's kennen geen directe kasstromen, maar sommige modellen nemen DCF-principes over. Stablecoins als Tether (USDT) en decentralized finance-tokens (DeFi) als Aave genereren inkomsten uit kosten, waardoor aangepaste DCF-berekeningen mogelijk zijn.
Voorbeeld: de overstap van Ethereum naar proof-of-stake (PoS) in Ethereum 2.0 introduceerde stakingbeloningen, die op dividendachtige opbrengsten lijken.
5. Het Black-Scholesmodel
Het Black-Scholesmodel berekent de theoretische prijs van een optie op basis van factoren als de actuele koers van de onderliggende asset, de volatiliteit, de looptijd en de risicovrije rente. Het was oorspronkelijk niet voor cryptocurrency's bedoeld, maar is aangepast om de reële waarde van crypto-assets of gerelateerde derivaten te modelleren. Zo kan het model de waarde van bitcoinopties op exchanges inschatten en traders inzicht in hun prijsstrategie geven.
Het Black-Scholesmodel op cryptocurrency's toepassen kent echter uitdagingen. De aanname van doorlopende handel en voorspelbare volatiliteit, fundamenteel voor het model, sluit vaak niet aan op de werkelijkheid van cryptomarkten.
6. Korting voor gebrek aan verhandelbaarheid (DLOM)
De korting voor gebrek aan verhandelbaarheid (DLOM) is een waarderingscorrectie voor assets die niet eenvoudig op een open markt te verkopen of verhandelen zijn. Dat begrip is oorspronkelijk voor illiquide effecten ontwikkeld, maar blijkt ook relevant voor cryptocurrency's, vooral die met lagere handelsvolumes of beperkte liquiditeit.
Cryptocurrency's gelden vaak als zeer liquide, maar hun verhandelbaarheid verschilt sterk. Grote cryptocurrency's als Bitcoin en Ethereum profiteren van diepe markten en hoge handelsvolumes. Kleinere of opkomende cryptocurrency's kampen echter met beperkte liquiditeit door weinig vraag, beperkte toegang op exchanges of belemmeringen in de regelgeving. In die gevallen helpt een DLOM de risico's en kosten van het omzetten van die assets in cash mee te wegen.
De DLOM wordt berekend op basis van factoren als:
- handelsbeperkingen
- historische koersdata
- de verwachte tijd tot liquidatie
Voor cryptocurrency's weerspiegelt hij uitdagingen als delistings van exchanges, beperkingen in de regelgeving of dunne orderboeken die bij grote trades veel slippage veroorzaken. Die factoren maken bepaalde tokens minder verhandelbaar dan breed geaccepteerde cryptocurrency's.
Praktische voorbeelden van cryptowaardering
Bitcoin (BTC)
Als eerste en bekendste cryptocurrency belichaamt Bitcoin digitale schaarste. Zijn waardering komt voort uit:
- Vast aanbod: er zullen nooit meer dan 21 miljoen BTC bestaan.
- Marktadoptie: zijn erkenning als "digitaal goud" heeft institutionele beleggingen aangetrokken.
- Het debat over energieverbruik: zijn proof-of-workmechanisme wordt om zijn milieu-impact bekritiseerd, maar onderstreept ook de beveiliging van het netwerk.
Ethereum (ETH)
Ethereum onderscheidt zich door zijn nut voorbij betalingen:
- Smart contracts en dApps: Ethereum draagt DeFi en maakt decentralized exchanges, leningen en NFT's mogelijk.
- Overstap naar PoS: Ethereum 2.0 verbetert de energie-efficiëntie en schaalbaarheid, wat de waarde op lange termijn versterkt.
Opkomende crypto's
Solana (SOL)
Solana staat bekend om snelheid en lage transactiekosten en dankt zijn waardering aan schaalbaarheid. Doordat hij 65.000 transacties per seconde verwerkt, is hij aantrekkelijk voor decentralized apps en gamingplatforms.
Cardano (ADA)
Cardano richt zich op duurzaamheid en combineert grondig, collegiaal getoetst onderzoek met milieuvriendelijke stakingmechanismen. Zijn waardering profiteert van een sterke community en een transparant ontwikkelproces.
Stablecoins (zoals USDT en USDC)
Stablecoins ontlenen hun waarde aan hun koppeling met fiatvaluta's. Tether (USDT) domineert de markt, levert liquiditeit en werkt als brug in volatiele markten. Controverses rond de dekking van de reserves raken het vertrouwen echter wel.
Conclusie
Cryptowaardering blijft een vakgebied in ontwikkeling, gevormd door technologie, adoptie en wereldwijde regelgeving. Beleggers doen er goed aan een mix van modellen te gebruiken om de intrinsieke waarde te beoordelen, waarbij ze maatstaven als de NVT combineren met factoren uit de praktijk zoals technologische innovatie en steun uit de community.
Nu het cryptolandschap diverser wordt, biedt pioniers als Bitcoin combineren met nieuwkomers als Solana of Cardano spannende maar risicovolle kansen. Of je nu voorzichtig belegt of avontuurlijk speculeert: waardering begrijpen is een waardevolle vaardigheid in een cryptomarkt die voortdurend verandert.