In de cryptowereld bestaan er twee soorten mensen: zij die dingen laten gebeuren en zij die simpelweg komen opdagen. Maak kennis met market makers en market takers. De ene groep bouwt de marktplaats, houdt de lichten aan en zorgt dat je trades niet aanvoelen als een mislukte Tinderdate waar niemand komt opdagen. De andere? Die klikt op "kopen" of "verkopen" en hoopt er het beste van.
Beide rollen zijn fundamenteel voor hoe markten werken, en het verschil begrijpen scherpt je handelsstrategie aan.
Lees hieronder meer over die twee cruciale deelnemers in het cryptoecosysteem en hoe ze de markt beïnvloeden, aan de hand van voorbeelden uit de praktijk.
Wat zijn market makers?
In de kern zijn market makers de liquiditeitsleveranciers van de markt. Stel je een bruisend marktplein voor waar handelaren goederen kopen en verkopen. Zonder verkopers die telkens waar aanbieden, hebben kopers weinig reden om langs te komen. Precies dat doen market makers in de cryptowereld: ze leveren liquiditeit door koop- en verkooporders te plaatsen waar andere traders op in kunnen gaan.
Formeler gezegd: market makers plaatsen limietorders. Dat zijn orders om tegen een bepaalde prijs te kopen of verkopen, die in het orderboek "blijven staan" tot een market taker besluit die prijs te accepteren. Zonder die limietorders zou de markt stilvallen, omdat er geen doorlopende stroom trades zou zijn.
Hoe werken market makers?
Market makers zorgen dat er altijd iemand is om mee te handelen door zowel koop- als verkooporders op verschillende prijsniveaus te plaatsen. Dat brengt liquiditeit (voldoende koop- en verkoopvolume) in de markt, wat cruciaal is voor een gezonde, werkende exchange.
Op een populaire crypto-exchange als Binance of Coinbase plaatst een market maker bijvoorbeeld een bod om Bitcoin op $30.000 te kopen en een aanbod om hem op $30.100 te verkopen. Hun doel is verdienen aan de spread – het kleine verschil tussen hun koop- en verkoopprijs.
Market makers zijn doorgaans grote instellingen, hedgefondsen of bots (algoritmische handelsprogramma's) die grote volumes aankunnen. In ruil voor de liquiditeit die ze leveren, belonen exchanges market makers vaak met lagere kosten of kortingen, wat een extra prikkel is om de orderboeken gevuld te houden.
Praktijkvoorbeeld: Wintermute
Neem Wintermute, een van de grootste market makers in de cryptowereld. Ze gebruiken verfijnde algoritmes om op meerdere exchanges liquiditeit te leveren en zijn cruciaal om traders met minimale koersimpact in en uit posities te laten stappen. Wintermute is actief in uiteenlopende cryptocurrency's en zorgt dat de markt liquide blijft en de spreads smal.
Zo dempen ze de volatiliteit en voorkomen ze dat particuliere traders – gewone traders zoals jij – zonder tegenpartij komen te zitten.
Wat zijn market takers?
Aan de andere kant staan market takers: traders die trades uitvoeren die op bestaande orders in het orderboek aansluiten. Ze "nemen" de prijs die market makers al hebben gezet, vandaar de naam.
Ben je market taker, dan plaats je in feite een marktorder. Anders dan bij een limietorder, waarbij je de prijs bepaalt, wordt een marktorder direct tegen de best beschikbare prijs uitgevoerd. Dat garandeert dat je trade doorgaat, maar er zit een keerzijde aan: je betaalt mogelijk een iets slechtere prijs omdat je de spread accepteert die market makers hebben gezet.
Hoe werken market takers?
Market takers zijn de traders die liquiditeit uit de markt halen. Dat doen ze door de beschikbare prijzen voor een asset te accepteren, of dat nu Bitcoin, Ethereum of een altcoin is. Zodra de marktorder van een taker op de limietorder van een maker aansluit, is de trade rond.
Stel dat je één Bitcoin wilt kopen en haast hebt. Je plaatst een marktorder op Binance. Is de laagste vraagprijs (de prijs waarvoor iemand wil verkopen) $30.100, dan wordt je order tegen die prijs uitgevoerd, ook al had je hem liever voor $30.000 gekocht. Het verschil is dat je trade meteen plaatsvindt.
Praktijkvoorbeeld: institutionele beleggers
Denk aan grote institutionele beleggers die enorme trades moeten uitvoeren. Ze treden vaak als market taker op wanneer ze snel een positie willen openen of sluiten zonder op koersbewegingen te wachten.
Stel dat een hedgefonds voor $10 miljoen aan Ethereum wil kopen. Plaatst het een marktorder, dan "neemt" het alle Ethereum die tegen de beste prijzen wordt aangeboden, waarbij de koers oploopt naarmate de beschikbare liquiditeit opraakt. Dat is een noodzakelijke prijs voor snelheid, maar wel een dure vanwege slippage, zeker in markten met minder liquiditeit.
Maker- en takerkosten
Makerkosten
Die worden berekend wanneer je een trade plaatst die liquiditeit aan de markt toevoegt. In gewone taal: je plaatst een order die niet meteen wordt uitgevoerd, zoals een limietorder. Je order blijft in de markt staan tot iemand anders erop ingaat. Omdat je helpt de markt te "maken" door meer keuze voor andere traders te bieden, betaal je minder; exchanges belonen je doorgaans met lagere kosten als je geduldig bent en meer handelsmogelijkheden biedt.
Voorbeeld
Stel dat je Bitcoin verkoopt en dat je hem voor $30.500 wilt verkopen, terwijl de actuele marktkoers $30.000 is. Je order gaat het orderboek in en blijft daar tot iemand ermee akkoord gaat. Je vergroot de keuze voor andere traders en wordt daarvoor met lagere kosten beloond.
Takerkosten
Die worden berekend wanneer je liquiditeit uit de markt haalt. Dat gebeurt wanneer je een order plaatst die meteen wordt uitgevoerd, zoals een marktorder. Je wacht niet op een match – je pakt wat er tegen de actuele prijs beschikbaar is.
Voorbeeld
Je besluit Bitcoin nu tegen de marktkoers van $30.000 te kopen. Je plaatst een marktorder en die wordt meteen ingevuld door een verkooporder die al in het orderboek stond. Omdat je liquiditeit weghaalt (een beschikbare trade wegneemt), betaal je hogere kosten voor het gemak van een directe trade.
Omdat je liquiditeit uit de markt haalt, rekenen exchanges doorgaans meer voor die trades. Die hogere kosten compenseren dat er minder orders in de markt overblijven.
De belangrijkste verschillen tussen een market maker en een taker
| Market maker | Market taker | |
| Ordertype | Limietorders | Marktorders |
| Rol in liquiditeit |
Leveren liquiditeit met koop- en verkooporders |
Verbruiken liquiditeit door marktorders uit te voeren |
| Kosten | Lagere kosten of kortingen | Hogere kosten |
| Uitvoeringssnelheid |
Trades duren langer omdat er op een match wordt gewacht |
Directe uitvoering tegen de best beschikbare prijs |
| Verdienmodel |
Verdienen aan de spread tussen koop- en verkoopprijs |
Winst of verlies uit directe koersbewegingen |
Kort gezegd: ben je bereid te wachten en limietorders te plaatsen, dan bespaar je als maker op kosten. Heb je haast en wil je je trade zo snel mogelijk rond hebben, dan betaal je als taker wat meer.
De invloed van makers en takers op cryptokoersen
Makers voegen liquiditeit toe en stabiliseren koersen. Meer orders in het orderboek kunnen grote trades opvangen zonder flinke koersschommelingen. Bovendien maakt meer liquiditeit van makers de markt dieper, waardoor grote trades de koers minder makkelijk bewegen.
Takers plaatsen daarentegen marktorders die liquiditeit uit de markt halen. Grote takerorders kunnen koersbewegingen veroorzaken, zeker in markten met weinig liquiditeit. Een grote kooporder kan de koers opdrijven, een grote verkooporder kan hem omlaag duwen.
Veel takeractiviteit kan ook de volatiliteit vergroten, omdat directe trades tot snelle koersveranderingen leiden.
Waarom dit voor je cryptostrategie uitmaakt
Weten of je market maker of market taker bent (of allebei, afhankelijk van je strategie) is de sleutel om je kosten te beperken en je winst te maximaliseren.
Naast de kosten zijn er nog een paar manieren waarop dat onderscheid je aanpak beïnvloedt:
- Slippage – ben je market taker, dan is de prijs waartegen je order wordt uitgevoerd misschien niet ideaal, zeker in volatiele markten. Dat heet slippage. Market makers nemen de tijd om hun orders tegen hun voorkeursprijs te laten vullen, terwijl takers het risico lopen een premie voor snelheid te betalen.
- Marktimpact – als market taker kunnen grote orders merkbare koersverschuivingen veroorzaken (marktimpact), terwijl market makers dat risico dempen door in de tijd geleidelijk liquiditeit toe te voegen.
- Liquidity pools en DeFi – zit je in decentralized finance (DeFi), dan kun je op platforms als Uniswap als liquiditeitsverschaffer optreden (in feite market maker). In ruil daarvoor krijg je een vergoeding uit de transacties binnen de pool. Dat is een populaire manier geworden voor particuliere traders om "zelf de market maker te worden": liquiditeit leveren en er in de tijd aan verdienen.
Voor- en nadelen van market maker of market taker zijn
Market maker
| VOORDELEN | NADELEN |
| Lagere kosten of zelfs kortingen van exchanges |
Trades zijn niet gegarandeerd en worden mogelijk niet meteen uitgevoerd |
| Verdienen aan de bied-laatspread | Vraagt flink kapitaal en verfijnde algoritmes om te slagen |
| Grip op de prijs waartegen trades worden uitgevoerd |
Market taker
| VOORDELEN | NADELEN |
|
Directe uitvoering, waardoor je snel posities opent of sluit |
Hogere kosten dan bij market makers |
|
Eenvoudigere aanpak voor gelegenheidstraders |
Gevoelig voor slippage, zeker bij weinig liquiditeit |
Automatiseer je maker- of takerstrategie met de bots van Altrady
Voor makers
- Stel limietorders in: laat de bot limietorders op bepaalde prijsniveaus plaatsen. Zo voeg je liquiditeit aan de markt toe.
- Grid Bot-strategie: gebruik de Grid Bot om meerdere limietorders boven en onder de actuele marktkoers te plaatsen. Zo verdien je aan marktschommelingen terwijl je liquiditeit toevoegt.
- Herbalanceren: laat de bot je portfolio periodiek herbalanceren met limietorders, zodat je assets volgens je gewenste strategie verdeeld blijven.
Voor takers
- Plaats marktorders: laat de bot marktorders uitvoeren op basis van bepaalde triggers, zoals koersbewegingen of technische indicatoren. Zo benut je directe handelskansen.
- Gebruik de Signal Bot: ontvang realtime alerts op basis van marktomstandigheden en technische indicatoren en handel snel op kansen. Zo voer je trades uit zodra bepaalde signalen afgaan en mis je geen winst door vertraging.
- Gebruik stop-loss en take-profit: laat de bot automatisch stop-loss- en take-profitorders uitvoeren om je risico te beheren en winst vast te leggen.
De kern – het trekken aan liquiditeit
Uiteindelijk zijn market makers en market takers twee kanten van dezelfde medaille. Market makers leveren de liquiditeit die takers in staat stelt hun trades uit te voeren. Takers wakkeren op hun beurt de marktactiviteit aan door vraag naar liquiditeit te creëren.
Beide zijn cruciaal voor het ecosysteem, maar jouw rol hangt af van je handelsdoelen en hoe je aan de markt wilt deelnemen. Zoek je snelle trades, of ben je meer geïnteresseerd in grip op je prijsniveaus en lage kosten? Het antwoord op die vraag bepaalt je aanpak van cryptohandel.
Die rollen begrijpen verbetert niet alleen je handelservaring, maar geeft je ook een voorsprong op de concurrentie. Neem dus de volgende keer dat je een trade plaatst even de tijd om je af te vragen: maak je de markt of neem je hem?